رهبری

خصوصیات یک رهبر

l        بررسی‌های انجام شده در رابطه با خصوصیات رهبر و رهبری موید این نکته است که وجود عوامل فیزیکی از قبیل جثه، قد، جذابیت، قدرت کلام و ... دارای اهمیت ویژه‌ای نیست؛

l        بلکه خود نتیجه و معلول، علت توانایی رهبری می‌باشند. رهبرانی چون گاندی که هیچیک از خصوصیات فیزیکی را نداشتند، بهترین نمونه این بررسی‌ها است

 رهبری اثرگذار

l        به طور کلی محققان چهار عامل را برای رهبری اثرگذار لازم می‌دانند که عبارت می‌باشد از:

l        رهبر

l        سبک رهبری

l        خصوصیات پیروان

l        موقعیت یا پایگاه قدرت و محیط رهبری

 

مقایسه وظیفه و عملکرد مدیران و رهبران

مدیر (مدیریت)

رهبر (رهبری)

مدیران اداره می‌کنند.

مدیران نگهداری می‌کنند.

مدیران کنترل می‌کنند.

مدیران چگونگی و چه موقع را سؤال می‌کنند.

مدیران تقلید می‌کنند.

مدیران دید کوتاه‌مدت دارند.

مدیران شرایط موجود را قبول می‌کنند

رهبران ابداع می‌کنند.

رهبران توسعه می‌دهند.

رهبران الهام بخش هستند.

رهبران چرا و چه را سؤال می‌کنند.

رهبران بوجود می‌آورند.

رهبران دید بلندمدت دارند.

رهبران شرایط موجود را چالش می‌نمایند

 

منابع نفوذ رهبر

l        قدرت قانونی Legitimate power

l        قدرت برای پاداش دادن Reward power

l        قدرت برای مجبور ساختن Coercive power

 

سبک‌های رهبری

l        1- رهبر اقتدارگرا      The Autocratic leader

l        2- رهبر بوروکراتیک    The Bureaucratic leader

l        3- رهبر دیپلماتیک Diplomatic leader

l        4- رهبر مشارکتیThe Consultative leader

l        5- رهبر رها کرده (رهبر لجام گسیخته) The Free-Rein leader

 

روش‌های اقتضایی رهبری

l        مدل قاعده‌ای وروم و یتون

l        مدل موقعیتی هرسی و بلانچارد

l        مدل اقتضایی فیدلر

l        مدل مسیر و هدف روبرت هاوس

 

مدل قاعده‌ای وروم و یتون

 

l        الگوی اصلی وروم و یتون در سال 1973 ارائه شد.

l         در این الگو پنج شیوة رهبری مشخص شده که نمایان‌گر یک طیف است.

l         در یک طرف آن روش‌های خودکامگی یعنی (AII, AI)، تا روش‌های مشاوره‌ای (CII, CI)، و روش مبتنی بر مشارکت کامل GII ادامه می‌یابد.

 

مدل موقعیتی هرسی و بلانچارد (مدل چرخه زندگی)

به عقیده هرسی و بلانچارد، رابطه مدیر و کارکنان، از چهار مرحله مختلف عبور می‌نماید که به آن تئوری چرخه زندگی Life cycle model theory نیز گفته می‌شود.

 

 

مدل اقتضایی فیدلر

l        مدل اقتضایی فیدلر در سال 1953 آغاز شد. براساس مدل فیدلر، رهبری موفقیت‌آمیز بستگی به تطبیق سه عامل

l        رهبر،

l         موقعیت

l         و زیردستان با یکدیگر دارد

l        فیدلر معتقد است که سبک رهبری ثابت و تغییرناپذیر است و انسان نمی‌تواند شیوة رهبری را عوض کند و آن را با شرایط در حال تغییر متناسب کند

l        او معتقد بود اگر موقعیت به گونه‌ای باشد که رهبر طرفدار کل باشد و کسی که در مقام رهبری است طرفدار کارمند شود، در آن صورت یا باید موقعیت را تغییر داد و یا رهبر را عوض کرد.

 

نظریه مسیر- هدف

l        این نظریه توسط ایوانز و رابرت هاوس[1] ارائه شد و این نظریه به جای توجه به خصوصیات رهبر به این موضوع تأکید دارد که رهبری چگونه می‌تواند روی درک زیردست از کار خود، هدف‌های شخصی او و مسیرهای منتهی به هدف، تأثیر بگذارد[1]- Evan &  House Robert   

 

روابط مسیر – هدف

 

 

نظریه پیوستگی رهبری

این نظریه در ابتدا توسط تاننباوم و اشمید در سال 1958 مطرح شد. آنها رفتار رهبری را طیف پیوسته‌ای در نظر گرفتند که در یک انتهای آن رهبری متمرکز روی مدیر، (نوع کامل اقتدارگرایانه) و در منتهی‌الیه دیگر، رهبر متمرکز روی کارکنان، (نوع کامل آزاد منشانه).

 

 

دیدگاه‌های جدید رهبری

l        رهبری کاریزماتیک (تغییر و تحول) Charismatic leadership : این نظریه با نام‌های رهبری تغییر و تحول، رهبری الهام بخش، رهبری نمادین (سمبولیک) نیز شناخته می‌شود.  (Transformational leadership theory)

l        رهبری تعاملی[1]: رهبری تحول و تغییر همان‌گونه که اشاره شد، موقعیت موجود را چالش می‌نماید. در حالی‌که رهبری تعاملی به حفظ وضع موجود بسنده می‌کند و بر این نکته تأکید دارد که نیاز کارکنان برای تلاش بیشتر جهت تحقق اهداف خود و سازمان چه می‌باشد، و برای رسیدن به آنها و با ایجاد اعتماد به نفس در کارکنان و قرار دادن آنها در درجات عالی انگیزش، از جمله مرحله خودیابی، و فراتر رفتن از وضع موجود، حصول به اهداف را تسهیل می‌نماید [1]- Transactional leadership

/ 0 نظر / 26 بازدید