یوسف زنگانه
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ یوسف زنگانه
آرشیو وبلاگ
      وبلاگ علمی آموزشی پژوهشی ()
روش دلفی نویسنده: یوسف زنگانه - ۱۳٩٢/٩/٢۸

روش دلفی و انواع آن

مهندس بابک نعمتی

 مقدمه

آینده پژوهی رشته ای چند وجهی قلمداد می شود که مشتمل بر حوز ههای مختلف است و طیف وسیعی از دیدگاه های پیرامون آیندۀ محتمل و مرجع را در برمی گیرد. مک هال و مک هال  1975 )  ) در تحقیق بین المللی خود از چند آینده پروژه، بیشتر از 17 رهیافت روش شناختی را تبیین می کنند که در تلفیق با یکدیگر به کار گرفته م یشوند. (این نظریات مشتمل بر فنون استقرایی اعم از داده های سری زمانی، الگو های آماری، طوفان مغزی، پیشگویی آینده در قالب سناریو نویسی، شبیه سازی، تشبیه تاریخی، تکنیک های دلفی، تحلیل اثر متقاطع، الگو وسازی علت و معلولی، درختهای مرتبط، قوانین بازی و بازنمایی بافتی می باشند.


رشد شتابان و چشمگیر علوم و فنّاوری در جوامع بشری، در چند دهة اخیر، و نامشخص بودن آیندة آن، موجب پیدایش، توسعه و تکامل فنون و روش هایی گردیده است تا پژوهشگران با به کارگیری آنها بتوانند دربارة مسائل آینده دست به پیش بینی بزنند . یکی از این فنون، دلفی نام دارد که از آن با نام های (Delphi Technique) فنّ دلفی ،(Delphi Study) مطالعة دلفی (Delphi Method) روش دلفی نیز نام می برند این روش یا فن، که به حوزة روش های پیش بینی مکاشفة ذهنی یا شهودی تعلق دارد، در دهة 1950 توسط نور من دالْکی،اُلاف هِلمر و تی. جی . جی. گوردون در شرکت راند(RAND) در سانتامونیکای کالیفرنیا، برای مطالعه و بررسی مسائل نظامی آینده شکل گرفت، ولی یک دهه بعد، برای پیش بینی های فنّاورانه د رمقیاس های بزرگ و نیزبرنامه ریزی گروهی و مشترک به کار گرفته شد (هلمر؛ نقل شده در لانگ، 1994. ) پس از انتشار چندین گزارش از طرف شرکت راند، این فن موضوع بسیاری از کتاب ها و مقالات شد(آرمسترانگ؛ نق لشده در لانگ، 1994)

سیر تاریخی

نام تکنیک دلفی از افسانه معبد آپولو(ارباب دلفی ) درجزیره دلفی یونان گرفته شده که به پیش بینی و پیش گویی آینده مشهور بوده است. تکنیک در ابتدا بر مبنای حدس، قضاوت و الهام افراد مطرح شد و اما ب ه تدریج شکل علمی گرفت و اولین بار در اواخر 1950 توسط کمپانیRAND Corporation-Santa Monica, (California) RAND برای بررسی علمی نظرات کارشناسان در پروژه دفاعی ارتش طراحی و توسعه یافت اما به دلایل امنیتی تا 12 سال بعد منتشر نگردید . اولین کاربرد غیر نظامی آن نیز در برنامه ریزی توسعه اقتصادی پیشنهاد شد. در کل، دلفی، از نیمه دهه 1960 به عنوان یک روش مهم عل می شناخته شد و اکنون برای طیف گسترده ای از سؤالات آینده محور و پیچیده ، و در طیف گسترده ای از زمینه ها و دیسیپلین ها استفاده می شود.

انواع دلفی

در اکثریت منابع ، این تکنیک به سه دسته : کلاسیک (Policy Delphi) سیاسی ،(Classic Delphi) و تصمیم(Decision Delphi ) تقسیم بندی شده است دلفی کلاسیک دارای مشخصات : گمنامی متخصصین ، تکرار یا بازگوی ی، فیدبک کنترل شده ، گزارش آماری پاسخ های گروه و تمرکز بر اجماع است ، و گاه برای برآورده ساختن نیاز محققین تعدیل شده که دلفی نام (modified classic Delphi) کلاسیک تعدیل شده می گیردبعضی از مشخصات رو ش های تعدیل شده : تعاملات گروه بدون گمنامی پانلیست ها ، عدم نیاز در رسیدن به اجماع ، نوع سؤال (باز / بسته ) و روش آنالیز (کیفی/ کمی) بکار رفته است. دلفی سیاسی ابزار تسهیل سازی بوده و داد ه ها در اینجا کلامی و رسیدن به اجماع و متخصص بودن شرکت کنندگان لازم نیست ، و هدف نهایی ، انتخاب مناسب ترین سیاست است. دلفی تصمیم، پانلی متشکل از افراد در موقعیت تصمیم گیری است.قابل ذکر است که دلفی به انواع دیگری از قبیل عددی، تاریخی ، تعدیل شده ، زمان واقعی( real-time) نیز تقسیم بندی شده  که ناشی از تفسیر و کاربرد در موقعیت های گسترده است.

روش دلفی                        

یک تحول چشمگیر در آیند ه نگاری با ایجاد تکنیک دلفی در مؤسسه ی رند 1 به وقوع پیوست. روش دلفی توسط متخصصان این مؤسسه و به منظور ترویج یک مناظره ی صحیح، مستقل از شخصیت افراد طراحی شد. یک مطالعه ی دلفی شامل جمع آوری نظرات کارشناسان در دفعات متعدد به وسیله ی تکرار چند دور ارسال پرسشنامه می باشد. در واقع این پرسشنامه وسیله ای است برای ارتباط بین کارشناسان و تأثیر گذاشتن آنها بر یکدیگر.

رمز موفقیت یک مطالعه ی دلفی، در انتخاب شرکت کنندگان آن می باشد. از آنجایی که نتایج دلفی به دانش و معلومات اعضای گروه وابسته است حضور اشخاصی که احتمال می رود دارای نظرات گرانبهایی هستند، ضروری است.

در مطالعات آماری مانند نظرخواهی های عمومی، شرکت کنندگان به عنوان نمایند ه ی یک جمعیت بزرگ محسوب می شوند، در صورتی که در مطالعات دلفی اشخاصی که انتخاب می شوند نمایند ه ی یک جمعیت نیستند بلکه افرادی مطلع و آگاه (Knowledgeable) محسوب می شوند. بنابراین اولین مساله در یک مطالعه ی دلفی انتخاب شرکت کنندگان با استعداد می باشد.

برای شناسایی کارشناسان و متخصصان، رو شهای متعددی وجود دارد. به عنوان نمونه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. استفاده از آگهی ها به طوری که افراد قادر به شرکت، بتوانند خودشان را معرفی کنند
  2. استفاده از نظرات اساتید دانشگاه در مورد دانشجویان با استعداد
  3. ارتباطات شخصی (Personal Contacts)
  4. دخالت ذینفعان (Stakeholders Involvement)
  5. فرآیندهای رسمی( Formal Processes) شناسایی(مانند معرفی مشارکتی افراد)

باید لیست افراد کارشناس را با این پیش فرض تهیه نمود که محتملاً 35 درصد تا 75 درصد مدعوین، در مطالعه شرکت خواهند کرد، حتی در دور اول مطالعه ی دلفی کشور ترکیه، نرخ پاسخگویی به سوالات دلفی از این هم کمتر و در حدود 32 درصد بود.

همچنین باید به انصراف اعضاء در حین مطالعه ی دلفی نیز توجه نمود. این نکته حایز اهمیت است که بالاترین نرخ انصراف معمولاً در دور اول اتفاق می افتد. با هر شخصی باید جداگانه تماس گرفته شود. در این مرحله نبایستی از نامه استفاده شود، تماس ابتدایی ممکن است توسط تلفن صورت گیرد. اما نامه ها باید بعد از تماس ابتدایی، دعوت را تایید کنند. این  نامه بایستی شامل توضیحاتی راجع به پروژه، اهداف، تعداد دورها، تضمین ناشناخته ماندن و ... باشد.

مرحله ی بعدی، تنظیم پرسشنامه می باشد. پرسشنامه عملاً مصاحبه ای است که به صورت نوشته تهیه می شود و بدون حضور مصاحبه کننده  تکمیل  می گردد.  در واقع  پرسشنامه، روشی غیر حضوری و جمعی برای گردآوری نظرات کارشناسان محسوب  می شود. سؤالات پرسشنامه ها در دلفی معمولاً بر سه نوع هستند:

الف-  سؤالات مربوط به پیش بینی احتمال وقوع توسعه و پیشرفت در آینده

 لازمه ی پیش بینی پیشرفت های آتی، پاسخ دادن به سؤالاتی در مورد احتمال وقوع یک رویداد و همچنین ارزش آتی بعضی از پارامترها می باشد.

ب - سؤالات مربوط به مطلوبیت برخی از حالت های آینده

سؤالات مربوط به قضاوت در مورد مطلوبیت یک رویداد، به دنبال آن هستند که پاسخ این سؤال را که" آیا یک واقعه باید اتفاق بیفتد یا نه؟" به همراه دلایل آن به دست آورند.

ج-  سؤالات مربوط به سیاست گذاری و برنامه ریزی

این سؤالات به سیاست گذاری و برنامه ریزی برای دستیابی به آیند ه ی مطلوب، مربوط می شوند.

پاسخ به این سه نوع پرسش به کارشناسان مختلفی نیاز دارد:

پرسش های احتمالی (نوع اول) نیاز به تجربه های عملی و دانش دقیق در مورد موضوع مورد تحقیق دارد.

پرسش های مطلوبیت(نوع دوم) نیاز به ابعاد اخلاقی، سیاسی و یا اجتماعی دارد که ممکن است کاملاً با تخصصی که مرتبط با پرسش های احتمالی است متفاوت باشد.

پرسش های مربوط به سیاست گذاری(نوع سوم) اطلاع داشتن از آخرین پیشرفت هایی هستند که رسیدن به آنها امکا نپذیر است.

قبل از تنظیم پرسشنامه باید به موارد زیر توجه کرد:

  1. نوع اطلاعات مورد نیاز و علت نیاز به آنها به طور دقیق معین شود.
  2. پرسشنامه ها باید تا حد امکان کوتاه تهیه شوند. هر چه پرسشنامه کوتا هتر باشد احتمال تکمیل و باز پس فرستادن آن توسط پاسخ دهندگان بیشتر است. هنگامی که اطلاعات مورد نیاز تعیین شدند، سؤالات باید روی آن اطلاعات متمرکز شوند و از مطرح کردن سؤا لهای جانبی خودداری شود.
  3. طرز بیان سؤالات اهمیت فراوانی دارد. اشتباهی که معمولاً صورت می گیرد این است که در یک سؤال، دو مطلب عنوان می شود که از این امر باید اجتناب شود.
  4. تمام سوالات نباید به صورت "بله و خیر" باشند بلکه سؤالات تشریحی نیز باید مطرح شوند تا پاسخ دهندگان بتوانند نظرات خود را ابراز کنند. در انتهای پرسشنامه باید قسمتی در نظر گرفته شود که در آن پاسخ دهنده بتواند سؤالات و پاسخ های مورد نظر خود را بنویسد.
  5. نکته ی مهم دیگر این است که در بعضی مواقع تهیه ی چندین پرسشنامه بهتر جواب می دهد. در این صورت برای هر کارشناس پرسشنامه ای که به تخصص او مربوط است فرستاده می شود. در صورت تهیه ی یک پرسشنامه، بهتر است به کارشناسان تاکید شود که پرسش فهایی را که در تخصص آنها نیست یا این که احساس می کنند در پاسخ دادن به آنها دچار مشکل می شوند، بدون جواب بگذارند.

 پرسشنامه ی تهیه شده، در یک مطالعه ی آزمایشی( Pilot Study)، امتحان خواهد شد. در این مطالعه، پرسشنامه به یک گروه از متخصصان که به راحتی می توان با آنها در تماس بود، ارائه می شود. با پاسخ های این گروه می توان عیب ها و همچنین سوء تعبیرهای احتمالی از سؤالات طراحی شده را پیدا کرد. باید توجه کرد که شفافیت و ترکیب پرسش ها تأثیر مثبتی بر قابل اعتماد بودن نتایج خواهد داشت.

وقتی سؤالات به این حد از کیفیت رسیدند، پرسشنامه برای شرکت کنندگان فرستاده می شود. همراه پرسشنامه ی اول،هدف مطالعه، نحوه ی اجرای روش دلفی (تعداد دورها)، جدول زما نبندی مطالعه و آدرسی که پرسشنامه ی تکمیل شده را باید به آنجا فرستاد، ارسال می شود.

در گذشته پرسشنامه ها برای کارشناسان پست می شد اما امروزه می توان آنها را از طریق پست الکترونیکی برای کارشناسان فرستاد. زمان پاسخ دهی به پرسش ها و ارسال آنها حداکثر در حدود چند هفته می باشد. بنابر این مقتضی است که یک هفته بعداز فرستادن پرسشنامه، از طریق تلفن به شرکت کنندگان یادآوری شود. محققان نتایج حاصل از پرسشنامه ی اول را جمع آوری کرده و آنها را به همراه درخواست ارزیابی مجدد و درخواست دلیل برای نظریات غیر عادی به گروه کارشناسان بازخورد می دهند. پرسش هایی که پاسخ های عددی دارند و یا این که جواب هایشان به صورت انتخاب گزینه می باشد می توانند با استفاده از نر م افزارهای کامپیوتری تحلیل شوند.

یک روش معمول برای تحلیل پاسخ ها بدین صورت است که برای هر سؤال میانه (Median) و محدود ه ی بین چارکی (فاصله بین 25% کمترین و 25% بیشترین کمیت مورد بررسی) محاسبه شود. نتیجه ی اولین پرسشنامه که تحلیل آماری شده است در دومین پرسشنامه به کارشناسان بازخورد می شود و از آنها درخواست می گردد که با توجه به نظر دیگر کارشناسان، برآوردهای اولیه خود را اصلاح کنند. هر جا که مناسب است از کارشناسانی که نظریات غیر عادی داده اند، یعنی پاس خهایشان خارج از محدوده بین چارکی قرار گرفته، خواسته می شود که برای نظریاتشان دلیل ارائه دهند.

نتایج باید هرچه سریعتر بازخورد داده شوند چرا که کیفیت مطالعه ی دلفی با کاهش زمان بین دریافت جوا بهای کارشناسان و بازخورد دادن آن، افزایش می یابد. تحقیقات در مورد مطالعه ی دلفی نشان می دهد که معیار مشخصی در مطالعه ی دلفی وجود ندارد که رسیدن به وفاق را نشان دهد. معیاری که معمولاً مورد توجه قرار می گیرد این است که 60 درصد پاسخ دهندگان موافق این باشند که این رویدادها با احتمال 50 درصد تا 90 درصد رخ خواهند داد.

این تحقیقات همچنین نشان می دهند که بیشترین تغییر در نظریات کارشناسان از اولین دور به دومین دور دلفی رخ می دهد و معمولاً چهار دور برای رسیدن به وفاق، کافی به نظر می رسد. معیار دیگری که نشان دهند ه ی حصول وفاق و پایان مطالعه ی دلفی می باشد، این است که پاسخ اکثر شرکت کنندگان در دو دور متوالی ثابت بماند، یعنی به ثبات رسیده باشند.

روش دلفی، هنگامی برای محدوده های طولانی مدت (بین 20 تا 30 سال) مفید در نظر گرفته می شود که نظریات کارشناسان تنها منبع قابل دسترسی اطلاعات به شمار رود. روش دلفی اینک در میان کشورها و مؤسسات و افرادی که کار آینده نگاری را دنبال می کنند، روش شناخته شد ه ای است.

دلفی علیرغم تمام گفته ها و نوشته های پیرامونش جزء ثابت اکثر پروژ ه های آیند ه نگاری در کشورهای مختلف دنیا می باشد و از این رو موقعیت ثابت و مستحکمی در میان این پروژه ها یافته است. شاید بتوان گفت که مهمترین هدف دلفی ایجاد یک وفاق در بین عده ای از کارشناسان می باشد. آنچه که تاکنون ثابت شده این است که هیچ روشی به تنهایی نمی تواند  جایگزین مناسبی برای روش دلفی به منظور جمع آوری، تحلیل نظرات کارشناسان و ایجاد وفاق در بین آنان باشد.

الگوریتم پیشنهادی استفاده از روش دلفی به صورت زیر می باشد:

تجربه ژاپن در روش دلفی

بیشترین تجربه در زمینه ی مطالعات فراگیر دلفی در کشور ژاپن انجام شده، به گونه ای که این روش با تفکر ژاپنی به خوبی مطابقت یافته است. در ژاپن مطالعات دلفی کم تعداد ولی بسیار گسترده. هر پنج سال یک بار و با افقی سی ساله از سال 1970 میلادی انجام گرفته و در واقع این مطالعات جزء لاینفک سیاست گذاری علم و تکنولوژی در ژاپن شده است.

هدف کلی مسئولان آغازگر برنامه، ایجاد نمایی کلی و جامع از گرایش های مهم نوآوری در علم و تکنولوژی بوده که این اطلاعات برای ارائه و کمک به فرآیندهای برنامه ریزی حکومتی در زمینه ی سیاست گذاری علم و تکنولوژی و برای تأمین اطلاعاتی شرکت های صنعتی در نظر گرفته شده است.

دلفی هفتم ژاپن – سال 2000

دور ه ی پیش بینی از سال 2001 تا سال30 20

وزارت فرهنگ، آموزش، ورزش، علم و تکنولوژی ژاپن از میان اعضای مؤسسه ملی سیاست گذاری علم و تکنولوژی و نهاد فن آور ی های آینده، گروه راهبری پروژه را تعیین نمود و 14 شاخه ی تکنولوژی و سه شاخه ی نیازهای اقتصادی- اجتماعی تشکیل داد که به وسیله ی اعضای گروه راهبری هدایت می شدند.

گرو ههای تکنولوژی موضوعات مختلف تکنولوژیک را برای درج در پرسشنامه مشخص و افراد شرکت کننده در مطالعه ی دلفی را انتخاب کردند و نتایج را در شاخه ی تخصصی خود تجزیه و تحلیل نمودند. گرو ههای نیازها نیز تمایلات محتمل آینده را در نیازهای اقتصادی- اجتماعی در سی سال آینده مشخص نمودند.

 

در پرسشنامه ی مورد استفاده، برای هر سوال موارد زیر پرسیده شد:

  • • درجه ی تخصص
  • • درجه ی اهمیت در ژاپن
  • • تاثیرات مورد انتظار
  • • زمان تحقق پیش بینی شده
  • • کشورهای پیشرو
  • • تأثیرات مورد انتظار از دولت
  • • مشکلات بالقوه در ژاپن

پرسشنامه ها در دو دور و به ترتیب زیر برای پاسخ دهندگان ارسال گردید:

دور او ل: آگوست سال 2000

دور دوم: دسامبر   سال 2000

بررسی و تحلیل در همه ی شاخه های برنامه توسط مؤسسه ی ملی سیاست گذاری علم و تکنولوژی انجام شد و گروه راهبری نیز با توجه به همه ی نتایج، گزارش جامعی فراهم نمود.

منابع و ماخذ جهت مطالعه بیشتر

Imani Jajarami H. [Ashnaie ba ravesh Delphi va karborde an dar tasmimgiri]. Faslnameh Modiriat Shahri
2000; 1(1): 35-9. Persian
 
Kennedy HP. Enhancing Delphi research: methods and results. J Adv Nurs 2004 Mar; 45(5): 504-11.
 
Dunham R. The Delphi technique. 1996. [Cited 2002 Mar 24]. Available from:
http://www.medsch.wisc.edu/adminmed/2002/orgbehav/delphi.pdf
 
Powell C. The Delphi technique: myths and realities. J Adv Nurs 2003 Feb; 41(4): 376-82.
 
Walker AM, Selfe J. The Delphi method: a useful tool for the allied health researcher. Br J Ther Rehabil1996; 3(12): 677-81.
 
Turoff M, Linstone HA. The Delphi method: techniques and applications. [cited 2008 Oct 19]. Availablefrom:http://is.njit.edu/pubs/delphibook/
 
Landeta J. Current validity of the Delphi method in social sciences. Technological Forecasting and Social Change 2006; 73(5); 467-82.
 
Rowe G, Wright G. The Delphi technique as a forecasting tool: issues and analysis. International Journal of Forecasting 1999; 15: 353–75.
 
Browne N, Robinson L, Richardson A. A Delphi study on the research priorities of European oncology nurses. Eur J Oncol Nurs 2002 Sep; 6(3): 133-44.
 
McKenna H, Hasson F, Smith M. A Delphi survey of midwives and midwifery students to identify nonmidwifery duties. Midwifery 2002 Dec; 18(4): 314-22.
 
Miró J, Nieto R, Huguet A. Predictive factors of chronic pain and disability in whiplash: a Delphi poll. Eur J Pain 2008 Jan; 12(1): 30-47. Epub 2007 Apr 2.
 
Skulmosky G, Hartman FT, Krahn J. The Delphi method for graduate research. Journal of Information Technology Education 2007; 6: 1-21.
 
Langlands RL, Jorm AF, Kelly CM, Kitchener BA. First aid for depression: a Delphi consensus study with consumers, carers and clinicians. J Affect Disord 2008 Jan; 105(1-3): 157-65. Epub 2007 Jun 14.
 
Hsu Ch, Sandford BA. The Delphi technique: making sense of consensus. [cite 2008 Oct 19]. Available from:http://pareonline.net/pdf/v12n10.pdf
 
Keeney S, Hasson F, McKenna HP. A critical review of the Delphi technique as a research methodology for nursing. Int J Nurs Stud 2001 Apr; 38(2): 195-200.
 
Irannejadeparizy M. [Raveshhaye tahghig dar olume ejtemaie]. 1st ed. Tehran: Nashre Modiran. 1999. Persian
 
Okoli C, Pawlowski SD. The Delphi method as a research tool: an example, design considerations and applications. Information and Managment 2004; 42(1): 15-29.
 
18. Ali AK. [Using the Delphi technique to search for empirical measures of local planning agency power].[cited 2008 30 Sep]. Available from: http://www.nova.edu/ssss/QR/QR10-4/ali.pdf
 
Burns N, Grove S. The practice of nursing research. 4th ed. Philadelphia: WB Saunders Co. 2001.
 
Chu H, Hwang GJ. A Delphi-based approach to developing expert systems with the cooperation of multiple experts. Expert Systems with Applications 2008; 34(4): 2826-40.
 
Dempsey PA. Dempse ADy. Using nursing research: process, critical evaluation, and utilization. 5th ed. Lippincott Williams and Wilkins Co. 2000.
 
Salsali M, Parvizy S, Adibehajibagheri M. [Raveshhaye tahghige kayfi]. 1st ed. Tehran: Boshra. 2003. Persian
 
Fry M, Burr G. Using the Delphi technique to design a self-reporting triage survey tool. Accid Emerg Nurs 2001 Oct; 9(4): 235-41.
 
Fathivajgar K. [Barnamerizyeh amozeshe zemne khedmate karkonan]. 1st ed. Tehran: Samt. 2004. Persian
 
Abaszadegan M, Torkzade J. [Niyazsanjie amuzeshi dar sazmanha]. 1st ed. Tehran: Entesharate Sherkate Sahami Enteshar. 2000. Persian
 
Sydjavadin R. [Barnameriziye niroye ensani]. 1st ed. Tehran: Pajoheshkadeh Olume Ensani va Motaleate Farhangi. 1994. Persian
 
Lawrence NW. Social research methods: qualitative and quantitative approaches. 4th ed. Allyn and Baco Co. 1999.
 
Sarokhani B. [Raveshtahgigh dar olume ejtemaie (Osule Mabani)]. 1st ed. Tehran: Pajoheshkadeh Olume Ensani va Motaleate Farhangi. 1994. Persian
 
Crisp J, Pelletier D, Duffield C, Adams A, Nagy S. The Delphi method? Nurs Res 1997 Mar-Apr; 46(2): 116-8.
 
Bowles N. The Delphi technique. Nurs Stand 1999 Jul 28-Aug 3; 13(45): 32-6.
 
Jones J, Hunter D. Consensus methods for medical and health services research. BMJ 1995 Aug 5; 311(7001): 376-80.
 
Beretta R. A critical review of the Delphi technique. Nurse Res 1996; 3(4): 79–89.
 
McKenna HP. The Delphi technique: a worthwhile research approach for nursing? J Adv Nurs 1994 Jun; 19(6): 1221-5.
 
Windle PE. Delphi technique: assessing component needs. J Perianesth Nurs 2004 Feb; 19(1): 46-7.
 
van Teijlingen E, Pitchforth E, Bishop C, Russell E. Delphi method and nominal group technique in family planning and reproductive health research. J Fam Plann Reprod Health Care 2006 Oct; 32(4): 249-52.
 
Bramwell L, Hykawy E. The Delphi technique: a possible tool for predicting future events in nursing education 1974. Can J Nurs Res 1999 Mar; 30(4): 47-58.
 
Manca DP, Varnhagen S, Brett-McLean P, Allan GM, Szafran O, Ausford A. Rewards and challenges of family practice: web-based survey using the Delphi method. Can Fam Physician 2007 Feb; 53(2): 278- 86, 277.
 
Cornick P. Nitric oxide education survey: use of a Delphi survey to produce guidelines for training neonatal nurses to work with inhaled nitric oxide. Journal of Neonatal Nursing 2006; 12(2): 62-8.
 
Oranga HM, Nordberg E. The Delphi panel method for generating health information. Health Policy Plan 1993; 8(4): 405–12.
 
Tavakol M, Torabi S. [Payehaye tahghig dar parastari]. Nizoyadomi R (Author). 1st ed. Tehran: Boshra. 1993. Persian
 
Fraser DM. Delphi technique: one cycle of an action research project to improve the pre-registration midwifery curriculum. Nurse Educ Today 1999 Aug; 19(6): 495-501.
 
Jairath N, Weinstein J. The Delphi methodology (part one): a useful administrative approach. Can J Nurs Adm 1994 Sep-Oct; 7(3): 29-42.
 
Chas C, Bryan G. Utilizing the Delphi technique in policy discussion: a case study of a privatized utility in Britain. Public Administration 1998; 76(3): 431-49.
 
Farley CL. Midwifery's research heritage: a Delphi survey of midwife scholars. J Midwifery Womens Health 2005 Mar-Apr; 50(2): 122-8.
 
Babbie ER.The Practice of Social Research, 11th ed. USA: Wadsworth Co. 2006.
 
Gibson JM. Using the Delphi technique to identify the content and context of nurses' continuing professional development needs. J Clin Nurs 1998 Sep; 7(5): 451-9.
 
Beech B. Go the extra mile: use the Delphi Technique. J Nurs Manag 1999 Sep; 7(5): 281-8.
 
Author A. Introduction to paper and commentaries on the Delphi technique. International Journal of Forecasting 1999; 15(4): 351-2.
 
Procter S, Hunt M. Using the Delphi survey technique to develope a professional definition of nursing for analysing nursing workload. J Adv Nurs 1994 May; 19(5): 1003-14.

منبع http://nematibabak.persianblog.ir/post/21/

  نظرات ()
مطالب اخیر نقش میانجی رفتار شهروند سازمانی در تاثیر حمایت سازمانی ادراک شده و توانمندسازی بررسی میزان برخورداری رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشگاه مازندران نظر مشورتی در خصوص عدم وجاهت پرداخت کمک هزینه‌ عائله‌مندی به زنان مجرد رأی شماره 1907 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مدیریت عملکرد استراتژیک سازمان رأی شماره 5 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص فوق العاده جذب کارکنان غیر هیأت قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران تائید کسر کسور بازنشستگی ازفوق العاده جذب کارکنان تائید کسر کسور بازنشستگی ازفوق العاده جذب کارکنان ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۳۹۴ کل کشور
کلمات کلیدی وبلاگ erp (۱) آزمون استخدامی (۱) آزمون ها و دوره های آموزش (٦) آمار (٥) آموزش (۳) آموزش شهروندی (۱) اثربخشی (۱) اخلاق حرفه ای (۳) ادامه تحصیل (۱) ارتباطات (٢) ارزشیابی عملکرد (٢) اطلاعات عمومی (۱) اطلاعیه (۱) امام خمینی (ره) (۱) انگیزه شغلی (۱) ایثارگران (۱) بازنشستگی (۱) بخشنامه ها و آیین نامه ها و مصوبات (۸۱) برنامه ریزی (٥) بهره وری (۱) پایان نامه (۱) پایان نامه ها (۱) پرداخت الکترونیکی (۱) پرسشنامه (۱) پرسشنامه ها (۱) تئوریهای مدیریت (٤٠) تبدیل وضعیت (۱) تجارت الکترونیک (٢) تصویبنامه (۱٠) تعهد سازمانی (٢) تفاوت تطبیق (۱) جوانان (۱) حرکات ورزشی (۱) حسابداری (۱) حمل و نقل و ترافیک (٤) خبر (۱) دانشجویی (۱٠) دانلود (۱۱) دانلود سوالات آزمون دکتری (۱۳) دانلود سوالات آزمون دکتری کارشناسی ارشد (٢) دستمزد (۱) دیوان عدالت اداری (٩) رای 1907 (۱) رای 555 (۱) رای 849 (۱) رای 874 (۱) رضایت شغلی (۱) رفتار شهروندی (٤) زلزله (٢) سازمان و مدیریت (۸) سازماندهی (۱) ساماندهی نیروی انسانی (٢) سرمایه اجتماعی (٤) سرمایه فکری (۱) شهر الکترونیکی (٧) ضریب حقوق (۱) ضوابط اجرایی بودجه 94 (۱) عدالت سازمانی (۱) فرهنگ (۱) فرهنگ مشارکت (٤) فناوری اطلاعات (۱) فناوری و it (۱) فوق العاده جذب (٢) فوق العاده ویژه (۱) قانون بودجه (۱) گردشگری (۱) لایحه بودجه (۱) مالی و سرمایه گذاری (۱) مدیران دولتی (۱) مدیریت (۳٥) مدیریت استراتژیک (٢) مدیریت خدمات شهری (٥) مدیریت خدمات کشوری (۱) مدیریت دانش (۱) مدیریت دولتی (۳) مدیریت مشارکتی (٢) مدیریت منابع انسانی (۱٧٤) مدیریت یکپارچه شهری (۱) مذهبی (۱٠) مسابقه (۱) مقالات اجتماعی (٧) مقاله (۸۳) مقام معظم رهبری (٧) منابع کارشناسی ارشد و دکتری (۳) مناسبت های ویژه (۳٥) مهدویت (۱) نحوه نگارش مقاله (٢) نرم افزارهای کاربردی (٢) نظر مشورتی (۱) نظریه های انگیزشی (۱) نکات مدیریتی (٢) هدایت (۱) هماهنگــــی (۱) همایش ها (٦) هوش معنوی (۱) هوش هیجانی (٢) وظائف مدیریت (٦) ولایت فقیه (۸) کارآفرینی (۱) کتابهای الکترونیکی مدیریتی (۳) کتابهای مدیریتی (۱) کتب و نشریات (۱۸) کلید سوالات آزمون (۱) کمک هزینه عائله مندی (۱) کمک هزینه مسکن (۱)
دوستان من پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله مطالب مرتبط با دروس مدیریت و حسابداری دکتر کرم اله دانشفرد دومين جشنواره ملی شهرنگار- مدیریت شهری مشهد در آینه رسانه دانشکده اقتصاد و مدیریت واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی فروشگاه اینترنتی مهرویان پایگاه فرهنگی روایت صدر پایگاه خبری تحلیلی علمی فرهنگی اجتماعی خانم اسلامی زاده آقای توکلی خانم دولتی خانم بائی خانم جباری خانم سهرابی آقای امیرهوشنگ دهپور آقای محمدعلی زارعی خانم صفری آقای هوشنگ یاورپور خانم اکبری آقای ریحانی خانم رحیمی خانم گلچی کمیته علمی مدیریت دولتی دیار رنج آقای کیانی علی زنگانه ابوالفضل فراهانی-مدیریت خانم رحیمی-مبانی مدیریت خانم محمد سلطانی-جزوات مبانی سازمان و مدیریت علی اکبر پورمهدی-مبانی سازمان و مدیریت خانم ارسلاني ناهيد خانم اخلاقی خانم ثقفی سالار افتاده-جزوات مبانی سازمان و مدیریت اخبار فناوری اطلاعات طراح قالب