یوسف زنگانه
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ یوسف زنگانه
آرشیو وبلاگ
      وبلاگ علمی آموزشی پژوهشی ()
تبیین ولایت مطلقه فقیه نویسنده: یوسف زنگانه - ۱۳۸٩/۳/٢٠

 تبیین ولایت مطلقه فقیه

اسلام
 مقدمه
  1. محتوای بحث ولایت فقیه موضوعی قدیمی است و به آغاز غیبت کبری حضرت ولی عصر (عج) بازمی گردد. عنوان "ولایت فقیه" عنوان جدیدی است و از زمان مرحوم نراقی و در زمان قاجار مطرح شده است. بحث ولایت فقیه را حضرت امام (ره) در کتاب "ولایت فقیه" و نیز در مباحث کتاب بیع به تفصیل بیان کرده اند. امام در کتاب ولایت فقیه فرموده اند: اگر کسی تصور درستی از ولایت فقیه داشته باشد قطعاً آن را تصدیق هم خواهد نمود. به عبارتی افرادی که ولایت فقیه را تکذیب کرده اند تصور درستی از آن در ذهن نداشته اند. در واقع اگر مسئله ولایت فقیه به خوبی تبیین شود بسیاری از شبهات مربوط به آن خود به خود رفع خواهند شد.

ولایت: قیومیت یا حاکمیت

در فقه ولایت حداقل به دو معنا به کار رفته است. یک معنای آن قیمومیت است به این معنا که ولی فقیه قیم مولی علیه است .قیم بودن به این معنا است که مولی علیه اختیاری از خود ندارد و ولایت یک سویه است و قیم یا ولی از مولی علیه اذن نمی گیرد. این شرایط تا زمانی است که مولی علیه به هر دلیلی ناتوان باشد یا اینکه مجنون و سفیه بوده و عقل معاش نداشته باشد. ولی، در این حالت تا هنگامی ولایت دارد که تصمیمات او در جهت مصالح مولی علیه باشد در غیر این صورت ولایت از او سلب خواهد شد حتی اگر پدر یا جد او باشد.

معنای دیگری که در کتب فقهی برای ولایت ذکر شده است عبارت است از "حاکمیت". مفاهیمی همچون احکام الولاه و احکام السلطانیه که در کتب فقهی به کار رفته است به همین معنا اشاره دارند. مرحوم شیخ مفید در کتاب "المقنعه" هنگامی که به مسئولیت اجرای احکام اشاره می کند، ذکر می کند که سلطان مسئول اجرای این احکام است و در توضیح آن منظور از سلطان را اهل بیت عصمت و طهارت و در عصر غیبت فقیه جامع الشرائط معرفی می نماید. نظر علما هم بر این است که معنای صحیح ولایت همین معنای حاکمیت است.

منظور از واژه "مطلقه" با توجه به فرمایشات حضرت امام در کتاب بیع و سایر علما این است که "مطلق احکام اسلام برای مطلق مردم." یک موقع ولایت به معنای قیمومیت است مثل ولایت پدر بر فرزندانش که یک نوع ولایت مقیده ایت یعنی تنها فرزندان مولی علیه پدر هستند. یا در مسئله امر به معروف و نهی از منکر ولایت ما بر دیگری تنها در محدوده تعریف شده ای است که اسلام تعیین کرده است و نمی توانیم بر او حدی جاری کنیم چرا که چنین اجازه ای نداریم. بنابراین وقتی گفته می شود "ولایت مطلقه فقیه" منظور ولایت مطلقه فقیه برای زمامداری و اجرای تمام احکام اجتماعی اسلام برای همه مردم است. حضرت امام (ره) در کتاب بیع بر احکام اجتماعی دارند و این ولایت را بر احکام مربوط به زندگی خصوصی مردم جاری نمی دانند.

به این ترتیب در مورد احکام اجتماعی ولی فقیه ولایت دارد که در کوچکترین جزء آن نیز به قدر وسع خود وارد شده و دخالت کند. اینکه بیان می شود فقیه در حد توان و تلاش خود در احکام دخالت نماید از این مفهوم ناشی می شود که منطق اسلام بر خلاف منطق ارسطویی  دو ارزشی و صفر و یکی نیست بدین معنا که اگر فقیه نتوانست همه احکام را پیاده کند باید آنچه که در توان دارد تلاش کرده و به حد وسع خود آنها را عملی نماید. حال اگر ببینیم در جامعه ای برخی احکام اسلامی به طور کامل اجرا نمی شوند باید اجرای سایر احکام را نیز که در اجرا هستند تعطیل کنیم؟

اگر وضعیت بیمار به گونه ای باشد که پزشک تشخیص دهد مدت زیادی نخواهد ماند آیا پزشک دست از درمان او می کشد یا تلاش می کند تا بیمار زمان بیشتری از نعمت حیات بهره مند گردد؟ شیوه فقه اسلامی هم همین است؛ " ما لا یدرک کله لا یترک کله" اگر نتوانستید کل فقه را درک کنید لا اقل بخشی از آن را اجرا کنید . بنابراین ولایت مطلقه فقیه یعنی زمامداری فقیه جامع الشرائطی که حتی شرائط خاص تری را نسبت به سایر مراجع تقلید دارا است. ویژکی برجسته ولی فقیه که او را از سایر فقها متمایز می کند قدرت او در شناخت احکام و توان بالای مدیریتی او در اجرای احکام ولایی است. این قدرت مدیریت و تدبیر در برخی نصوص امیرالمومنین (ع) نیز ذکر شده است.

حکم و فتوا

تفاوت فتوا با حکم ولایی در این است که فتوا ضمانت اجرایی ندارد. مقلد در عمل به فتوا دارای اختیار است و می تواند به آن عمل نکند هر چند مرتکب گناه شده و مستوجب عذاب است. لکن اگر مقلد به فتوایی عمل نکرد حکومت اسلامی نمی تواند با او برخورد نماید. اما حکمی که ولی فقیه صادر می کند ولو از نظر ظاهری شکل فتوا است ولی از نظر محتوایی ضمانت اجرایی داشته و مردم در صورت تخلف از آن مجرم محسوب  می شوند. بنابراین تمام سیاست های کلان نظام که توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام بررسی می شود و نهایتاٌ رهبری حکم اجرای آنها را به رئیس جمهور ابلاغ می کند، جزء احکام لازم الاجرا تلقی می شوند. 

سایت تبیان

  نظرات ()
مطالب اخیر نقش میانجی رفتار شهروند سازمانی در تاثیر حمایت سازمانی ادراک شده و توانمندسازی بررسی میزان برخورداری رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشگاه مازندران نظر مشورتی در خصوص عدم وجاهت پرداخت کمک هزینه‌ عائله‌مندی به زنان مجرد رأی شماره 1907 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مدیریت عملکرد استراتژیک سازمان رأی شماره 5 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص فوق العاده جذب کارکنان غیر هیأت قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران تائید کسر کسور بازنشستگی ازفوق العاده جذب کارکنان تائید کسر کسور بازنشستگی ازفوق العاده جذب کارکنان ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۳۹۴ کل کشور
کلمات کلیدی وبلاگ erp (۱) آزمون استخدامی (۱) آزمون ها و دوره های آموزش (٦) آمار (٥) آموزش (۳) آموزش شهروندی (۱) اثربخشی (۱) اخلاق حرفه ای (۳) ادامه تحصیل (۱) ارتباطات (٢) ارزشیابی عملکرد (٢) اطلاعات عمومی (۱) اطلاعیه (۱) امام خمینی (ره) (۱) انگیزه شغلی (۱) ایثارگران (۱) بازنشستگی (۱) بخشنامه ها و آیین نامه ها و مصوبات (۸۱) برنامه ریزی (٥) بهره وری (۱) پایان نامه (۱) پایان نامه ها (۱) پرداخت الکترونیکی (۱) پرسشنامه (۱) پرسشنامه ها (۱) تئوریهای مدیریت (٤٠) تبدیل وضعیت (۱) تجارت الکترونیک (٢) تصویبنامه (۱٠) تعهد سازمانی (٢) تفاوت تطبیق (۱) جوانان (۱) حرکات ورزشی (۱) حسابداری (۱) حمل و نقل و ترافیک (٤) خبر (۱) دانشجویی (۱٠) دانلود (۱۱) دانلود سوالات آزمون دکتری (۱۳) دانلود سوالات آزمون دکتری کارشناسی ارشد (٢) دستمزد (۱) دیوان عدالت اداری (٩) رای 1907 (۱) رای 555 (۱) رای 849 (۱) رای 874 (۱) رضایت شغلی (۱) رفتار شهروندی (٤) زلزله (٢) سازمان و مدیریت (۸) سازماندهی (۱) ساماندهی نیروی انسانی (٢) سرمایه اجتماعی (٤) سرمایه فکری (۱) شهر الکترونیکی (٧) ضریب حقوق (۱) ضوابط اجرایی بودجه 94 (۱) عدالت سازمانی (۱) فرهنگ (۱) فرهنگ مشارکت (٤) فناوری اطلاعات (۱) فناوری و it (۱) فوق العاده جذب (٢) فوق العاده ویژه (۱) قانون بودجه (۱) گردشگری (۱) لایحه بودجه (۱) مالی و سرمایه گذاری (۱) مدیران دولتی (۱) مدیریت (۳٥) مدیریت استراتژیک (٢) مدیریت خدمات شهری (٥) مدیریت خدمات کشوری (۱) مدیریت دانش (۱) مدیریت دولتی (۳) مدیریت مشارکتی (٢) مدیریت منابع انسانی (۱٧٤) مدیریت یکپارچه شهری (۱) مذهبی (۱٠) مسابقه (۱) مقالات اجتماعی (٧) مقاله (۸۳) مقام معظم رهبری (٧) منابع کارشناسی ارشد و دکتری (۳) مناسبت های ویژه (۳٥) مهدویت (۱) نحوه نگارش مقاله (٢) نرم افزارهای کاربردی (٢) نظر مشورتی (۱) نظریه های انگیزشی (۱) نکات مدیریتی (٢) هدایت (۱) هماهنگــــی (۱) همایش ها (٦) هوش معنوی (۱) هوش هیجانی (٢) وظائف مدیریت (٦) ولایت فقیه (۸) کارآفرینی (۱) کتابهای الکترونیکی مدیریتی (۳) کتابهای مدیریتی (۱) کتب و نشریات (۱۸) کلید سوالات آزمون (۱) کمک هزینه عائله مندی (۱) کمک هزینه مسکن (۱)
دوستان من پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله مطالب مرتبط با دروس مدیریت و حسابداری دکتر کرم اله دانشفرد دومين جشنواره ملی شهرنگار- مدیریت شهری مشهد در آینه رسانه دانشکده اقتصاد و مدیریت واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی فروشگاه اینترنتی مهرویان پایگاه فرهنگی روایت صدر پایگاه خبری تحلیلی علمی فرهنگی اجتماعی خانم اسلامی زاده آقای توکلی خانم دولتی خانم بائی خانم جباری خانم سهرابی آقای امیرهوشنگ دهپور آقای محمدعلی زارعی خانم صفری آقای هوشنگ یاورپور خانم اکبری آقای ریحانی خانم رحیمی خانم گلچی کمیته علمی مدیریت دولتی دیار رنج آقای کیانی علی زنگانه ابوالفضل فراهانی-مدیریت خانم رحیمی-مبانی مدیریت خانم محمد سلطانی-جزوات مبانی سازمان و مدیریت علی اکبر پورمهدی-مبانی سازمان و مدیریت خانم ارسلاني ناهيد خانم اخلاقی خانم ثقفی سالار افتاده-جزوات مبانی سازمان و مدیریت اخبار فناوری اطلاعات طراح قالب