یوسف زنگانه
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ یوسف زنگانه
آرشیو وبلاگ
      وبلاگ علمی آموزشی پژوهشی ()
نارسائی های بوروکراسی نویسنده: یوسف زنگانه - ۱۳٩۱/۱٢/۱٩

تئوریهای مدیریت

بخش دهم : « نارسائی های بوروکراسی»

کتاب تئوریهای سازمان و مدیریت

ماکس وبردرمطالعات سازمانی خودبه چهارزمینه علاقه مندبوده است

1.  ویژگی های موجودی که اوآن را«بروکراسی»نامیداست مشخص شود.

2.  رشد سازمان ودلایل آن راتبیین کند.

3.  تغییرات اجتماعی را که همراه با آن تحقق می یابد به طور جداگانه توصیف نماید.

4.  آثار سازمان های بروکراتیک را درتحقق هدفهای بروکراتیک کشف کند.


دانشمندانی چون مرتن ،سلزنیک وگیولیک ضمن پذیرفتن نظریه وبر داید به کرایی بروکراسی (درتحقق هدفهای مشخص وبدون ابهام نظام اداری)بااین حال ازنارسایی هاآن هم غافل نبوده اند،آنهاشکلی ازسازمان را که درآن بارویه هایی که برای فاصله ضد وقابل پیش بینی بودن اقدامات اعضابه کار میرود را متغییر مستقل به شمار آورده اند ،این متغییر مستقل ضمن ببار آوردن نتایج مورد انتظار، نتایجی غیر قابل انتظار رانیز به بار می آورد. 

نارسائی های بروکراسی ازدیدگاه مرتن

مرتن توجه خود رابه سوی نارسایی یادگیری سازمانی معطوف می سازد ،به نظر مرتن عناصر ساختار سازمانی شخصیت اعضای آن راتغییر میدهند شخصیت به الگوی واکنشی که به آسانی وبه سرعت تغییر نمی کند .اطلاق می شود.

او فرضیه خود رابرتوقع راس سازمان درمورد تحت کنترل درآمدن سازمان آغاز می کند،این توقع وخواست به صورت تاکید مداوم برهرچه قابل اطمینان یاپیش بینی بودن رفتار اعضایا سازمان جلوه می کند،عواقب تاکید به قابل اطمینان ساختن رفتارها وروش های تحقق اهداف عبارتند از:

1.  روابط طبیعی وغیر رسمی میان افراد کاهش می یابد :بروکراسی روابط خشک وبیروح میان پست ها یا نقش هایی که ایفای آنها به افراد به عنوان اعضای سازمان سپرده می شود است .دراین حالت رقابت ها معمولی وشناخته شده وچارچوب مشخص سازمانی وارزشیابی کارکنان ،ترفیع،ارتقاءونظایرآنها تقریباًفارغ ازعملکرد افراد است.

2.  اعضا آئین نامه ها ومقررات سازمانی راهر روز بیشتر ازروز گذشته جذب می کنند :مقررات که در داخل برای دستیابی به اهداف سازمان وضع شده اند بارارزشی مثبت به خود می گیرند،بار ارزشی مثبت به خود می گیرند بارارزشی مقرارت لزوما" ازاینکه می توانند تحقق هدف ها را ممکن سازند ناشی نمی شوند، در این حالت تفکیک قایل شدن بین دو پدیده که تحت عنوان جابجایی هدف یا وسیله و هدف مطرح می شود.

جابجایی هدف ها: یک محرک فعالیتی را که به نظر می آید ،تحفف موقعیت بهتر راموجب می شود به دنبال می آورد.

جابجائی وسیله و هدف: در این حالت فعالیت وسیله ای در حال حاضر انجام می شود ، محیط از طریق فعالیتهایی که سازمان خود محرک انجام آنها بوده است، منجر به تحقق هدفهای مشخص و گروهی می شود.

3.  استفاده از تقسیم بندی به عنوان روشی برای تصمیم گیری گسترش می یابد: تعداد تقسیم بیندهای مورد استفاده به عنوان مبنای تصمیم گیری فقط اجازه طرح معدودی ولی چارچوب های آنها وسیع باشد طرح گزینه های متعدد و انتخاب بهترین آنها ممکن می شود.

عوامل سه گانه مورد بحث موجب سلب انعطاف رفتارهای طبیعی آدم ها می شوند، در این حال محدود شدن روابط شخص میان افراد باعث به وجود آمدن روحیه جمعی و امکان همکاری های همه جانبه را تسهیل می کند.

انعطاف پذیری رفتار سازمان که حاصل احساس برخورداری از هدف ها، منافع وحتی شخصیت مشترک است که میل اعضا سازمان را به دفاع از یکدیگر در برابر فشارهای بیرونی بیشتر می کنند

1.  به توقعات ابتدائی درمورد قابل پیش بینی بودن رفتار پاسخ مثبت می دهد.

2.   در اثر انعطاف ناپذیری رفتار سازمانی قابلیت دفاع اقدامات فرد فرد اعضا افزایش می یابد که مانع قابل قبول مقتضیات متفاوت شرایط مختلف می شود.

3.  هر چند تقریباً همه سازمانها درجهان هدف اصلی خود را به طور ختمی جلب رضایت مراجعان اعلام می کنند انعطاف ناپذیر بر رفتارها تحقق این هدف راعملاً نفی می کند.

تضاد میان "عرضه خدمت"و بی طرحی به عنوان هدف سازمان دولتی شالوده بخش عظیمی ازمنابع مکتوب علمی مربوط را تشکیل می دهد. 

   نارسائی های بروکراسی ازدیدگاه سلزنیک :

سلزنیک معتقد است درسازمانهای بروکراتیک مشکلات باتأکید مقامات سازمان به اعمال کنترل شروع شده، در واکنش به این تأکیدی که اعمال کنترل می شود نظامی مبتنی برتفویض زیاد اختیار استقرار می یابد.

تفویض اختیار چند پیامد زودرس دارد: زمینه رابرای دریافت آموزش و کسب تجربیات در قلمرو اختیارت بوجود می آورد و باعث افزایش مهارت ها وتخصص ها می شود و از این راه میتواند عملکردهای واقعی را به هدف های سازمانی از پیش تعیین شده نزدیک کند.

تفویض اختیار باعث بخش بخش شدن سازمان می شود. این امر توجه مسثولین سازمان به جهات مختلف جلب می کند، به وجود آمدن واحدهای تخصصی منجر به بروز چند گانگی علاقه و پراکندگی توجه ها می شود.

آموزش های تخصصی منجر به افزایش مهارت وتوانایی های خاص می شود ،توانایی های خاص مکتسبه به وسیله اعضا هزینه تغییر آنان را برای سازمان بالامیرود واحساس محدودیت درمورد جابجایی افراد اعضای متخصص راد ر پیگیری هدفهای مربوطه به بخش واحد خود اجرا یی تر می کند.

پراکندگی توجه و چندگانگی علاقه ها تضاد میان واحدها ودوایر سازمانی راتشدید می کند درنتیجه محتوای تصمیم های متخذه درسازمان ـ به خصوص در صورتی که اعضای سازمان هدف های کلی رابخوبی جذب نکرده باشند.به شدت تحت تأثیر راهبرد های درونی وبخشی قرار می گیرد وحرکتی که قبلاًبه صورتی مطلوب درجریان بود حرکتی معکوس پیدا می کند.

تفویض اختیار مقدماتی از فاصله بین عملکردها وهدفهای سازمانی می کاهد وبه این ترتیب تفویض اختیار مطلوبیت بیشتری پیدا می کند اما به مرور با تشدید تفویض اختیار به پراکندگی کانون های توجه می شود،عملکردها با هدف های سازمانی فاصله پیدا می کنند

عملیاتی بودن هدفهای سازمانی تا حدودی جذب هدفهای واحدها رابه وسیله اعضای مربوط محدود می سازد(منظور از عملیاتی بودن ،عینیت داشتتن هدف ها وقابلیت سنجش میزان تحقق صحیح آنهاست

تفویض اختیار دارای آثار مثبت و منفی است ، صمن کمک به تحقق هدفهای سازمانی ،سازمان را از رسیدن به هدف ها منحرف می سازد،طبق نظریه سلزیک ظاهراًشدت وخلف دستیابی به هدف ها تأثیر چندانی در شدت تفویض اختیار ندارد وماهیت برو کراسی ضرورت تفریض اختیار راایجاب می کند

نارسایی های برو کراسی ازدیدگاه گولدنر:

به نظر گولدنر تاًکید مدیران ارشد سلسله مراتب اداری منجر به تدوین مقرراتی خشک ،کلی وبی روح می شود،متعاقباًاین مقررات به عنوان پاسخی به خواست مدیران رده بالا به اجرا درآمدن این مقررات صرفاًنظر ازپی آمدهای که دارد باعث مشهود شدن روابط قدرت دردرون گروه هامی شود.

فراهم آمدن زمینه آشنائی دقیق اعضای سازمان با حداقل رفتارها وعملکردهای قابل قبول درحالی که ایشان هدفهای سازمانی رابخوبی فهم وجذب نکرده باعث می شود اعضای سازمان عملکردهای خود رابه حداقل ممکن برساند بدیهی است با این رویه هدفهای سازمان تحقق می یابد ،مدیران رده بالای سازمان عملکرد پائین راشکست محسوب می کنند،به طور خلاصه مقدماتی که می تواند اوضاع داخلی سازمان راتثبیت کند ،باعث عدم تعادل درکار سازمان می شوند

نظارت دقیق ونزدیک تر روابط قدرت رادر سازمان محسوس تر می سازد تنش ها رادر سطح گروه کرای بالا می برد وتعادلی راکه درابتدابراساس استقرار مقررات بنیان نهاده شده بود به هم می زند

هر قدرسرپرستی به مدیریت آمرانه معتقدتر باشد وانخاد شیوه های تنبیهی راجزئی ازنقش خود بداند درمورد تشدید نظارت مصرتر خواهد بود

برداشت هایی ازچارچوب های بوروکراتیک:

بنریکس:استفاده از روشهای را اعمال کنترل خاطر نشان ساخته است.

پیچیدگی ارتباط های به وجود آمده ظهور سرنخ های ناخواسته ویادگیری های نارسائی سازمانی می تواند عواقب ناخواسته ای راکه درسه نظریه فوق ارائه گردید عرضه دارند.

تهیه کننده: محمدعلی زارعی وبلاگ مدیریت دولتی / مدیریت مالیاتی  http://zareimohamad.blogfa.com

  نظرات ()
مطالب اخیر نقش میانجی رفتار شهروند سازمانی در تاثیر حمایت سازمانی ادراک شده و توانمندسازی بررسی میزان برخورداری رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشگاه مازندران نظر مشورتی در خصوص عدم وجاهت پرداخت کمک هزینه‌ عائله‌مندی به زنان مجرد رأی شماره 1907 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مدیریت عملکرد استراتژیک سازمان رأی شماره 5 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص فوق العاده جذب کارکنان غیر هیأت قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران تائید کسر کسور بازنشستگی ازفوق العاده جذب کارکنان تائید کسر کسور بازنشستگی ازفوق العاده جذب کارکنان ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۳۹۴ کل کشور
کلمات کلیدی وبلاگ erp (۱) آزمون استخدامی (۱) آزمون ها و دوره های آموزش (٦) آمار (٥) آموزش (۳) آموزش شهروندی (۱) اثربخشی (۱) اخلاق حرفه ای (۳) ادامه تحصیل (۱) ارتباطات (٢) ارزشیابی عملکرد (٢) اطلاعات عمومی (۱) اطلاعیه (۱) امام خمینی (ره) (۱) انگیزه شغلی (۱) ایثارگران (۱) بازنشستگی (۱) بخشنامه ها و آیین نامه ها و مصوبات (۸۱) برنامه ریزی (٥) بهره وری (۱) پایان نامه (۱) پایان نامه ها (۱) پرداخت الکترونیکی (۱) پرسشنامه (۱) پرسشنامه ها (۱) تئوریهای مدیریت (٤٠) تبدیل وضعیت (۱) تجارت الکترونیک (٢) تصویبنامه (۱٠) تعهد سازمانی (٢) تفاوت تطبیق (۱) جوانان (۱) حرکات ورزشی (۱) حسابداری (۱) حمل و نقل و ترافیک (٤) خبر (۱) دانشجویی (۱٠) دانلود (۱۱) دانلود سوالات آزمون دکتری (۱۳) دانلود سوالات آزمون دکتری کارشناسی ارشد (٢) دستمزد (۱) دیوان عدالت اداری (٩) رای 1907 (۱) رای 555 (۱) رای 849 (۱) رای 874 (۱) رضایت شغلی (۱) رفتار شهروندی (٤) زلزله (٢) سازمان و مدیریت (۸) سازماندهی (۱) ساماندهی نیروی انسانی (٢) سرمایه اجتماعی (٤) سرمایه فکری (۱) شهر الکترونیکی (٧) ضریب حقوق (۱) ضوابط اجرایی بودجه 94 (۱) عدالت سازمانی (۱) فرهنگ (۱) فرهنگ مشارکت (٤) فناوری اطلاعات (۱) فناوری و it (۱) فوق العاده جذب (٢) فوق العاده ویژه (۱) قانون بودجه (۱) گردشگری (۱) لایحه بودجه (۱) مالی و سرمایه گذاری (۱) مدیران دولتی (۱) مدیریت (۳٥) مدیریت استراتژیک (٢) مدیریت خدمات شهری (٥) مدیریت خدمات کشوری (۱) مدیریت دانش (۱) مدیریت دولتی (۳) مدیریت مشارکتی (٢) مدیریت منابع انسانی (۱٧٤) مدیریت یکپارچه شهری (۱) مذهبی (۱٠) مسابقه (۱) مقالات اجتماعی (٧) مقاله (۸۳) مقام معظم رهبری (٧) منابع کارشناسی ارشد و دکتری (۳) مناسبت های ویژه (۳٥) مهدویت (۱) نحوه نگارش مقاله (٢) نرم افزارهای کاربردی (٢) نظر مشورتی (۱) نظریه های انگیزشی (۱) نکات مدیریتی (٢) هدایت (۱) هماهنگــــی (۱) همایش ها (٦) هوش معنوی (۱) هوش هیجانی (٢) وظائف مدیریت (٦) ولایت فقیه (۸) کارآفرینی (۱) کتابهای الکترونیکی مدیریتی (۳) کتابهای مدیریتی (۱) کتب و نشریات (۱۸) کلید سوالات آزمون (۱) کمک هزینه عائله مندی (۱) کمک هزینه مسکن (۱)
دوستان من پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله مطالب مرتبط با دروس مدیریت و حسابداری دکتر کرم اله دانشفرد دومين جشنواره ملی شهرنگار- مدیریت شهری مشهد در آینه رسانه دانشکده اقتصاد و مدیریت واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی فروشگاه اینترنتی مهرویان پایگاه فرهنگی روایت صدر پایگاه خبری تحلیلی علمی فرهنگی اجتماعی خانم اسلامی زاده آقای توکلی خانم دولتی خانم بائی خانم جباری خانم سهرابی آقای امیرهوشنگ دهپور آقای محمدعلی زارعی خانم صفری آقای هوشنگ یاورپور خانم اکبری آقای ریحانی خانم رحیمی خانم گلچی کمیته علمی مدیریت دولتی دیار رنج آقای کیانی علی زنگانه ابوالفضل فراهانی-مدیریت خانم رحیمی-مبانی مدیریت خانم محمد سلطانی-جزوات مبانی سازمان و مدیریت علی اکبر پورمهدی-مبانی سازمان و مدیریت خانم ارسلاني ناهيد خانم اخلاقی خانم ثقفی سالار افتاده-جزوات مبانی سازمان و مدیریت اخبار فناوری اطلاعات طراح قالب