یوسف زنگانه
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ یوسف زنگانه
آرشیو وبلاگ
      وبلاگ علمی آموزشی پژوهشی ()
ماکس وبر و بروکراسی (دیوانسالاری ) نویسنده: یوسف زنگانه - ۱۳٩۱/۱٠/٩

تئوریهای مدیریت

بخش دوم : « ماکس وبر و بروکراسی (دیوانسالاری )

کتاب تئوریهای سازمان و مدیریت

 

مهمترین نظریه ای که وبر در قلمرو تحقیقات سازمانی ارائه داد، نظریه ساختارهای  (شکلهای ) قدرت بود. این تئوری مربوط به توجیه سازمان برحسب روابط قدرت حاکم بر آن رهنمون شد.

وبر در پاسخ به سوالاتی از قبیل "چرا افراد از دستورات تبعیت می کنند" به تفکیک بین زور ( توانائی وادار کردن مردم به کاری علی الرغم میل آنها ) و اقتدار ( پذیرش دستورات وتبعیت از آنها با اطمینان ) قایل شد.


از نظر وبراعمال اقتدار در سازمانها بر سه شکل استوار هستند

1.      سازمان با رهبری کاریزماتیک، یا دارای ویژگیهای ذاتی فره مند: اقتدار در این سازمانها مبتنی بر خصوصیات و خصلتهای فردی رهبری می باشد. رهبری به واسطه این خصوصیات کاملا" متمایز از افراد عادی محسوب می شود و دیگران را به دلیل وجود همان خصوصیات می تواند به انجام امور مد نظر خود وادار نماید. با توجه به اینکه دوران این اقتدار تا زمان مرگ رهبر کاریزماتیک می باشد لذا به واسطه بروز اختلافات بعد از مرگ او و عدم ظهور دوباره رهبری با ویژگیهای کاریزماتیک وخدادادی این سازمان به یکی از دو ساختار زیر تبدیل می شود

2.      سنتی : اگر رهبری به صورت موروثی ادامه یابد سازمان مربوط شکلی سنتی به خود خواهد گرفت، در این سازمانها پیشه وعرف و عادات گذشته مبانی نظم و اختیار به شمار می آیند. اختیار واقتدار رهبر ناشی از شان و مقامی است که به ارث برده و قلمرو اختیارات او آداب و رسوم گذشته و بخشی از نقشی است که رهبر سنتی باید ایفا کند.شکل واقعی این سازمانها دو جلوه خواهد بود.

جلوه اول: سازمان را به گونه ای تصویر می کند که ارث رهبر است و مقامات و افراد سازمان مستخدمین رهبر به شمار می آیند واز او حقوق می گیرند.

جلوه دوم : سازمان به صورت تیول رهبر اداره می شود، در این حالت مقامات از نظر منبع درآمد دارای استقلال بیشتری هستند وبه طور سنتی به رهبر وفادارند. و نظام از طریق دریافت 5/1 یا 10/1 از میزان درآمد  تامین می شود.

در این دسته از سازمانها چون گزینش و انتصابات بجای استواری بر تخصص بر اساس روابط خانوادگی انجام می پذیرد. و تاکید بر روشهای گذشته انجام کار به دلیل استدلال اینکه "وجود یک روش خود دلیلی بر استمرار آن است" ، بدون ارائه هیچ توجیه عقلایی و بخردانه صورت می پذیرد.

3.      عقلایی و قانونی : این نوع نظام زمینه ساز شکل بروکراتیک سازمانی می باشد، که به نظر وبر نهاد غالب بر جامعه کنونی است. دلیل عقلایی بودن این نظام آنست که هر وسیله ای دقیقا" به صورت ارادی و آگاهانه برای دستیابی به هدف مشخصی طراحی می شود.

وبر به چنین سازمانهائی که براصول خرد استوار شوند وتحت حاکمیت مقررات وراه کارهای منضبط و منسجم قرار گیرند بروکراسی نام نهاده است. وبر سازمان بروکراتیک را از نظر فنی کاراترین شکل سازمان معرفی می کند.

دقت ، سرعت ، روشنی ، اطلاع از وضع پروند ها، تداوم امور ، وحدت رویه ، اطلاعات دقیق، کاهش موازی کاری و برخوردها با حداقل هزینه و امکانات و تجهیزات  در سازمانهای بروکراتیک به بهترین نحو و مطلوب ترین شرایط استوار است.

در سازمانهای بروکراتیک اختیارات از مناصب ناشی می شوند و دستورات صرفا"به دلیل آنکه مقررات صدور آن دستورات را به وسیله صاحبان آن مناصب مجاز می دارد

عقلایی بودن نظام توانائی آن را برای محاسبه عواقب فعالیتهای خود به نمایش می گذارد .این مجموعه پیش بینی وضع آتی سازمان را ممکن می سازد و سازمان صاحب منطق می شود. برنامه ریزی تحقق هدف مشخص و قابل حصول از طریق محاسبه هر چه دقیق تر وسیله "انجام می شود.

سرمایه باوری (کاپیتالیزم ) به عنوان گرایش به انباشت سرمایه به مثابه نظامی اقتصادی ، بر محاسبات دوراندیش و عقلایی برای کسب سود اقتصادی مبتنی است .برای آنکه سود اقتصادی به شیوه مذکور حاصل شود و برای آنکه بازارهای جهانی توسعه یابد تنوع دیدگاه یا نگرش اخلاقی باید بو جود آید.

نظام اداری بروکراتیک با خود کارائی و نظم وانتظام دارد، پس لازمه محاسبات دور برد اقتصادی است. از این رو بروکرراسی با افزایش روند صنعتی شدن طریق و روش حاکم بر سازماندهی می شود که با گستره خود باعث بروز ویژگیهائی گریزناپذیری در بخش های دیگر جامعه مانند آموزش ، دولت و سیاست خواهد شد

تهیه کننده: محمدعلی زارعی وبلاگ مدیریت دولتی / مدیریت مالیاتی  http://zareimohamad.blogfa.com

  نظرات ()
مطالب اخیر نقش میانجی رفتار شهروند سازمانی در تاثیر حمایت سازمانی ادراک شده و توانمندسازی بررسی میزان برخورداری رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشگاه مازندران نظر مشورتی در خصوص عدم وجاهت پرداخت کمک هزینه‌ عائله‌مندی به زنان مجرد رأی شماره 1907 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مدیریت عملکرد استراتژیک سازمان رأی شماره 5 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص فوق العاده جذب کارکنان غیر هیأت قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران تائید کسر کسور بازنشستگی ازفوق العاده جذب کارکنان تائید کسر کسور بازنشستگی ازفوق العاده جذب کارکنان ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۳۹۴ کل کشور
کلمات کلیدی وبلاگ erp (۱) آزمون استخدامی (۱) آزمون ها و دوره های آموزش (٦) آمار (٥) آموزش (۳) آموزش شهروندی (۱) اثربخشی (۱) اخلاق حرفه ای (۳) ادامه تحصیل (۱) ارتباطات (٢) ارزشیابی عملکرد (٢) اطلاعات عمومی (۱) اطلاعیه (۱) امام خمینی (ره) (۱) انگیزه شغلی (۱) ایثارگران (۱) بازنشستگی (۱) بخشنامه ها و آیین نامه ها و مصوبات (۸۱) برنامه ریزی (٥) بهره وری (۱) پایان نامه (۱) پایان نامه ها (۱) پرداخت الکترونیکی (۱) پرسشنامه (۱) پرسشنامه ها (۱) تئوریهای مدیریت (٤٠) تبدیل وضعیت (۱) تجارت الکترونیک (٢) تصویبنامه (۱٠) تعهد سازمانی (٢) تفاوت تطبیق (۱) جوانان (۱) حرکات ورزشی (۱) حسابداری (۱) حمل و نقل و ترافیک (٤) خبر (۱) دانشجویی (۱٠) دانلود (۱۱) دانلود سوالات آزمون دکتری (۱۳) دانلود سوالات آزمون دکتری کارشناسی ارشد (٢) دستمزد (۱) دیوان عدالت اداری (٩) رای 1907 (۱) رای 555 (۱) رای 849 (۱) رای 874 (۱) رضایت شغلی (۱) رفتار شهروندی (٤) زلزله (٢) سازمان و مدیریت (۸) سازماندهی (۱) ساماندهی نیروی انسانی (٢) سرمایه اجتماعی (٤) سرمایه فکری (۱) شهر الکترونیکی (٧) ضریب حقوق (۱) ضوابط اجرایی بودجه 94 (۱) عدالت سازمانی (۱) فرهنگ (۱) فرهنگ مشارکت (٤) فناوری اطلاعات (۱) فناوری و it (۱) فوق العاده جذب (٢) فوق العاده ویژه (۱) قانون بودجه (۱) گردشگری (۱) لایحه بودجه (۱) مالی و سرمایه گذاری (۱) مدیران دولتی (۱) مدیریت (۳٥) مدیریت استراتژیک (٢) مدیریت خدمات شهری (٥) مدیریت خدمات کشوری (۱) مدیریت دانش (۱) مدیریت دولتی (۳) مدیریت مشارکتی (٢) مدیریت منابع انسانی (۱٧٤) مدیریت یکپارچه شهری (۱) مذهبی (۱٠) مسابقه (۱) مقالات اجتماعی (٧) مقاله (۸۳) مقام معظم رهبری (٧) منابع کارشناسی ارشد و دکتری (۳) مناسبت های ویژه (۳٥) مهدویت (۱) نحوه نگارش مقاله (٢) نرم افزارهای کاربردی (٢) نظر مشورتی (۱) نظریه های انگیزشی (۱) نکات مدیریتی (٢) هدایت (۱) هماهنگــــی (۱) همایش ها (٦) هوش معنوی (۱) هوش هیجانی (٢) وظائف مدیریت (٦) ولایت فقیه (۸) کارآفرینی (۱) کتابهای الکترونیکی مدیریتی (۳) کتابهای مدیریتی (۱) کتب و نشریات (۱۸) کلید سوالات آزمون (۱) کمک هزینه عائله مندی (۱) کمک هزینه مسکن (۱)
دوستان من پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله مطالب مرتبط با دروس مدیریت و حسابداری دکتر کرم اله دانشفرد دومين جشنواره ملی شهرنگار- مدیریت شهری مشهد در آینه رسانه دانشکده اقتصاد و مدیریت واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی فروشگاه اینترنتی مهرویان پایگاه فرهنگی روایت صدر پایگاه خبری تحلیلی علمی فرهنگی اجتماعی خانم اسلامی زاده آقای توکلی خانم دولتی خانم بائی خانم جباری خانم سهرابی آقای امیرهوشنگ دهپور آقای محمدعلی زارعی خانم صفری آقای هوشنگ یاورپور خانم اکبری آقای ریحانی خانم رحیمی خانم گلچی کمیته علمی مدیریت دولتی دیار رنج آقای کیانی علی زنگانه ابوالفضل فراهانی-مدیریت خانم رحیمی-مبانی مدیریت خانم محمد سلطانی-جزوات مبانی سازمان و مدیریت علی اکبر پورمهدی-مبانی سازمان و مدیریت خانم ارسلاني ناهيد خانم اخلاقی خانم ثقفی سالار افتاده-جزوات مبانی سازمان و مدیریت اخبار فناوری اطلاعات طراح قالب