یوسف زنگانه
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ یوسف زنگانه
آرشیو وبلاگ
      وبلاگ علمی آموزشی پژوهشی ()
مبانی نظری سازمان ومدیریت از دیدگاه اسکات نویسنده: یوسف زنگانه - ۱۳٩۱/۱٠/٢

تئوریهای مدیریت

بخش اول : «مبانی نظری سازمان ومدیریت از دیدگاه اسکات»

کتاب تئوریهای سازمان و مدیریت

در عصر حاضر تقریبا" جایی که فاقد سازمان باشد نمی توان یافت. اما جالب آنکه فرآیند ایجاد وتکاثر آنها طی قرن گذشته بقدری آرام اتفاق افتادکه توجه خاصی را به خود معطوف نساخت .

"دیگر مالکیت وابزار ، ساختار طبقاتی را نمی سازد و قدرت در عمل در اختیار کسانی است که جایگاه ها وپست های حساس سازمانی را در اشغال دارند." رالف دارندورف (1959)


"فن سالاری به دوگانگی خویشتن ها، دنیاها و منحصر ساختن احساسات به درون و وسیله وابزار بودن در بیرون [یا ایجاد شخصیتی دو گانه یا چند  گانه در انسانها ] دامن می زند."گلنان (1979)

ازخود بیگانگی، خوش خدمتی و جلوگیری از رشد عادی شخصیت افراد دیگر فقط از پیامدهای زندان های معمولی وبازداشتگاههای اسرای جنگی نیست، این پیامدها را باید عواقب وآثار همه انواع سازمانها به حساب آورد.

سازمان ها علاوه بر اینکه وسیله ای برای دستیابی به هدفهای گوناگون  وشاید منشاء تعداد زیادی از مشکلات ما هستند ، اما تاثیر چشم افزا هم بر زندگی جمعی ما دارند. این تاثیر از آثار دیگر ظریف تر و عموما" ناشناخته است اما می تواند پیامدهای عمیقی داشته باشد، به عنوان مثال پرداختن به جمله  "وسیله پیام  است " توسط مارشال مک لوهان و اذعان او بر" پیام هر رسانه تغییری است که در ابعاد، سرعت یا شکل امور بشر به وجود می آید." شاهدی است بر اثبات این ادعا.

سازمانها را باید در جای خود بازیگران یا اشخاص جمعی یا اشخاص شرکتی به شمار آورد. سازمانها هم می توانند اقداماتی انجام دهند، منابعی را به مصرف برسانند، قراردادهایی را منعقد سازند وصاحب دارائیهایی باشند.کولمن (1974)، دیگر نمی توانیم ساختار جامعه امروز خود را با توصیف رابطه میان اشخاص حقیقی به درستی توضیح دهیم . برای درک عمیق آن ساختار اجتماعی باید رابطه اشخاص طبیعی و حقیقی را با اشخاص سازمانی و حقوقی و نیز روابط میان اشخاص حقوقی را با هم مد نظر قرار دهیم.

"واقعیت این است که در جامعه نوین امروز سازمانها یا مجموعه های رسمی بزرگ انسانی ، نتیجه  ظهور و توجیه گرایش ها و تمایلات موجود در کلیه گروههای انسانی است.

هر چند نظریه پردازان مدیریت و علوم اداری برای تدوین اصول کلی نظام اداری قدم هائی برداشتند، اما نهایتا"مطلبی که بر تحقیقات تجربی مبتنی باشد ارائه ندادند  و عمده مطالب آنها جنبه تجویزی داشته است و آنها پیش از آنکه به مطالعه ترتیبات و روشهای جاری در سازمانها بپردازند و بخواهند ضمن علت یابی،  اوضاع سازمانها را تفسیر کنند، به ارائه شکل دستی که به زعم آنان سازمانها برای افزایش کارائی و کارسازی باید برای خود بوجود می آوردند می پرداختند.

سازمانها در حد وسطحی از تجرید که می تواند جنبه های مشترک سازمانها به لحاظ شکل و عملکرد را در برگیرد تعریف شده اند. به علاوه سازمانها دارای تفاوت و پیچیدگیهائی که وسوسه انجام تحقیقات تجربی رابه وجود می آورند هستند.

سازمانها نمی توانند همه منابعی را که به سختی به چنگ می آورند برای دستیابی به هدفهای از پیش تعیین شده به مصرف رسانند و ناگزیر باید بخش  قابل ملاحضه آن منابع را برای حفظ موجودیت خود بکار ببرند، هر چند سازمانها وسایلی برای نیل به هدف ها قلمداد شده اند، وسایل خود منابع زیادی جذب می کنند و حتی در بسیاری موارد خود بجای هدف ها می نشینند.

بزرگی سازمانها را نباید مترادف با موفقیت قرار داد، شاید در مقطعی از دوره عمر صنعت بزرگی سازمان با تعداد کارکنان یا ظرفیت تولید آن سنجیده می شد می توانست متضمن موفقیت (بقا یا سوددهی ) باشد اما ایجاد ارتباط بین اندازه و موفقیت سازمان در آستانه ورود به دوران فرا صنعت نامعقول به نظر می رسد.

پژوهشگران سازمانی دو دسته اند: گروهی به تحقیقات بنیادی و برخی دیگر به تحقیقات کاربردی  دست می زنند، البته قایل شدن مرزهایی مشخص بین این دو نوع مقدور نیست . تحقیقات بنیادی در دراز مدت کاربردهای عملی پیدا می کنند و تحقیقات کاربردی با ایفای نقش در افزایش دانش عمومی زمینه تحقیقات بنیادی را فراهم می آورند.تحقیقات بنیادی وکاربردی هر دو مورد نیاز هستند چنانچه تا کنون هر دو ضمن ادای سهم خود در توسعه علم به شناخت ما از سازمانها نیز کمک شایان توجهی کرده اند. از این رو توسعه علم را باید در گرو حمایت وادامه انجام آنها دانست.

سطح مطالعه یا تجزیه وتحلیل را ماهیت متغییر وابسته تعیین می کند، برخی از پژوهشگران مایل به درک و ارائه توضیح در مورد رفتار افراد در درون سازمانها هستند، و تجزیه و تحلیل سازمانها را در سه سطح تعریف کرده اند.

ü     سطح اول تجزیه وتحلیل، سطح روانشناسی اجتماعی ویژگیهای سازمانی، متن،زمینه یا محیط مهم به شمار می آید ومحقق تاثیر همین متن را برطرز تلقی  یا رفتار اعضاء مطالعه می کند.

ü     سطح دوم ، ساختار تشریح ویژگیهای ساختاری و فرآیندهای اجتماعی خاص سازمان ها و واحدهای متشکله آنها موضوع اصلی مور د توجه پژوهشگر است.

ü     سطح سوم ، بوم شناختی سازمان به عنوان یک کنشگر جمعی یا مرکب در حال فعالیت در درون یک سامانه کلان ارتباطات مد نظر قرار می گیرد

گذشته از همه زمینه هایی که به عنوان منشا اختلاف نظرهای محققان بر شمرده شدند، دیدگاههای نظری محققان را نیز باید عامل مهمی در بروز تفاوت در تحقیقات ایشان برشمرد.

عناصر تشکیل دهنده سازمان : بر اساس چارچوب پیشنهادی هارولد لیوت(1965)

ساختار اجتماعی : به آن دسته از روابط کنشگران سازمانی که از نظام، چارچوب و شکلی مشخص پیروی کند یا تابع منطق خاصی باشد ساختار اجتماعی اطلاق می شود.

به نظر کینگزلی دیویس ساختار اجتماعی از دو جزء تشکیل شده است :.

ü     نظام هنجاری(آنچه باید باشد): که عناصری چون ارزشها ، هنجارها وانتظارات مربوط به نقش را در برمیگیرد.

v    ارزشها: معیارهایی برای انتخاب هدفهای رفتار هستند.

v    هنجارها: عبارت از قوانین کلی حاکم بر رفتار وبخصوص عامل تعیین کننده در انتخاب وسیله برای دستیابی به هدف هستند.

v    نقش ها: توقعات یا معیارهایی برای سنجش عملکرد کسانی که موقعیت اجتماعی را در اشغال داراند است.

ü     ساختار رفتاری ( نظام واقعی _ آنچه هست ): این عنصر با دستورالعمل هایی که به منظور قرارگرفتن رفتارها در قالب هایی خاص صادر می شود سر و کاری ندارد وبه رفتارهای واقعی می پردازد.

دیویس معتقد است ساختارهای هنجاری و رفتاری مستقل از یکدیگر و ناهمسان هستند. ساختار هنجاری محدودیتهای قابل توجهی برای ساختار رفتاری به وجود میآورد همانگونه که هنجارها به  رفتار شکل می دهند  رفتارها نیز به هنجارها شکل می دهند.

همه گروههای اجتماعی یا به عبارتی مجموعه های انسانی از یک ساختار هنجاری که به فرد فرد اعضا مربوط میشود و یک ساختار رفتاری که اعضا را از طریق یک شبکه مشترک متشکل از اعمال ، تعامل ها و احسسات به هم پیوند می دهد برخوردارند. این ساختار بهم پیوسته ساختار اجتماعی یک مجموعه را بوجود می آورد.

کنشگران – اقدام گران اجتماعی سازمان: افرادی که در ازای انگیزه های مختلف متکفل ادای سهمی در قبال سازمان می شوند، عضو_ یا به عبارت وسیعتر _کنشگران سازمان می نامند

باید تاکید شود که کنشگران اقدام گران وعوامل اجتماعی به شمار می آیند و بالاترین جایگاه را دارا می باشند، در غیاب کنشگران مفهوم سازمان ، ساختار وموقعیت اجتماعی همه رنگ می بازند.

هدفها : برخی محققان معتقدند بحث هدفهای سازمانی جزء جدایی ناپذیر مطالعات سازمانی است و بدون ورود به آن درک سازمان مقدور نیست در مقابل عده ای معتقدند که هدفهای سازمانی فقط برای توجیه کارهای انجام شده در گذشته مفید هستند.هدفها را می توان پنداشتی کنونی از شرایطی مطلوب در آینده تعریف کرد.

فناوری : بذل توجه خاص به فناوری سازمان ،سازمان را محلی که کاری انجام و مکانی که در آن برای تغییر شکل مواد از انرژی _ به عنوان روشی برای تبدیل ورودیها به خروجیها _ استفاده می شود به شمار آوردن است.

محیط  : کلیه سازمانها در متن شرایط فیزیکی ، تکنولوژیکی ، فرهنگی و اجتماعی خاصی که محیط آنها نامیده می شود، فعالیت می کنند.هیچ سازمانی مستقل از محیطی که درآن قرار دارد نمی تواند به حیات خود ادامه دهد.با توجه به اهمیت زیاد مقوله محیط جا دار د به ارتباط سایر عناصر سازمانی یعنی کنشگران، فناوری، هدفها و ساختار اجتماعی با محیط اشاره شود.

آنچه سازمان، هدف تلقی می کند از دیدگاه جامعه وظیفه ای خاص ولی کلی که جامعه به سازمان محول کرده است به شمار می آید.

از مدل لی وت می توان استنباط کرد که در شناخت سازمان هیچ عنصری را به سادگی نمی توان به عنصر دیگر ترجیح داد و هیچ یک از آنها را نمی توان مستقل از دیگران فهمید. پس اولا"سازمان مجموعه ای از عناصر است (هر عنصری بر عنصر دیگر اثر می گذارد و از آن اثر می پذیرد) ثانیا"هدفها و هیچ عنصر دیگری کلید شناخت سازمان نیستند. ثالثا"در هیچ مطالعه سازمانی از محیط در برگیرنده سازمان نباید غافل ماند. باید بر عنصر زمان تاکید کرد زیرا بدون توجه به آن درک وشناخت از این مجموعه ها ناقص خواهد بود.

·        تعریف مفهوم سازمان

اسکات دیدگاه های محققین سازمان ومدیریت را به سه گروه کلی تقسیم کرده است ، این سه نگرش سامانه عقلایی یا خردگرایانه، سامانه طبیعی و سامانه های باز هستند.  

تعریف سازمان به عنوان یک سامانه عقلایی وخردمدار: سازمان ها مجموعه هایی متمایل به تعقیب هدف هایی نسبتا" مشخص هستند و از ساختارهای اجتماعی با قالب هایی نسبتا"متشکل برخوردارند.

تعریف سازمان به عنوان یک سامانه طبیعی :سازمانها مجموعه هایی با اعضایی که مشترکا"به ادامه بقای مجموعه خود علاقه مند هستند بشمار می آیند. اعضا از طریق کار با یکدیگر و ساختار غیر رسمی که پیدا می کنند به سوی مقصود خود قدم بر می دارند.

تعریف سازمان به عنوان یک سامانه باز: سازمان ائتلاف های متغیر گروه های ذینفعی هستند که هدفهای خود را با چانه زنی تعیین می کنند ساختار ائتلاف، فعالیت ها و حاصل کار آنه اتحت تاثیر عوامل شدید محیطی شکل می گیرد.

تهیه کننده: محمدعلی زارعی وبلاگ مدیریت دولتی / مدیریت مالیاتی  http://zareimohamad.blogfa.com

  نظرات ()
مطالب اخیر نقش میانجی رفتار شهروند سازمانی در تاثیر حمایت سازمانی ادراک شده و توانمندسازی بررسی میزان برخورداری رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشگاه مازندران نظر مشورتی در خصوص عدم وجاهت پرداخت کمک هزینه‌ عائله‌مندی به زنان مجرد رأی شماره 1907 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مدیریت عملکرد استراتژیک سازمان رأی شماره 5 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص فوق العاده جذب کارکنان غیر هیأت قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران تائید کسر کسور بازنشستگی ازفوق العاده جذب کارکنان تائید کسر کسور بازنشستگی ازفوق العاده جذب کارکنان ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۳۹۴ کل کشور
کلمات کلیدی وبلاگ erp (۱) آزمون استخدامی (۱) آزمون ها و دوره های آموزش (٦) آمار (٥) آموزش (۳) آموزش شهروندی (۱) اثربخشی (۱) اخلاق حرفه ای (۳) ادامه تحصیل (۱) ارتباطات (٢) ارزشیابی عملکرد (٢) اطلاعات عمومی (۱) اطلاعیه (۱) امام خمینی (ره) (۱) انگیزه شغلی (۱) ایثارگران (۱) بازنشستگی (۱) بخشنامه ها و آیین نامه ها و مصوبات (۸۱) برنامه ریزی (٥) بهره وری (۱) پایان نامه (۱) پایان نامه ها (۱) پرداخت الکترونیکی (۱) پرسشنامه (۱) پرسشنامه ها (۱) تئوریهای مدیریت (٤٠) تبدیل وضعیت (۱) تجارت الکترونیک (٢) تصویبنامه (۱٠) تعهد سازمانی (٢) تفاوت تطبیق (۱) جوانان (۱) حرکات ورزشی (۱) حسابداری (۱) حمل و نقل و ترافیک (٤) خبر (۱) دانشجویی (۱٠) دانلود (۱۱) دانلود سوالات آزمون دکتری (۱۳) دانلود سوالات آزمون دکتری کارشناسی ارشد (٢) دستمزد (۱) دیوان عدالت اداری (٩) رای 1907 (۱) رای 555 (۱) رای 849 (۱) رای 874 (۱) رضایت شغلی (۱) رفتار شهروندی (٤) زلزله (٢) سازمان و مدیریت (۸) سازماندهی (۱) ساماندهی نیروی انسانی (٢) سرمایه اجتماعی (٤) سرمایه فکری (۱) شهر الکترونیکی (٧) ضریب حقوق (۱) ضوابط اجرایی بودجه 94 (۱) عدالت سازمانی (۱) فرهنگ (۱) فرهنگ مشارکت (٤) فناوری اطلاعات (۱) فناوری و it (۱) فوق العاده جذب (٢) فوق العاده ویژه (۱) قانون بودجه (۱) گردشگری (۱) لایحه بودجه (۱) مالی و سرمایه گذاری (۱) مدیران دولتی (۱) مدیریت (۳٥) مدیریت استراتژیک (٢) مدیریت خدمات شهری (٥) مدیریت خدمات کشوری (۱) مدیریت دانش (۱) مدیریت دولتی (۳) مدیریت مشارکتی (٢) مدیریت منابع انسانی (۱٧٤) مدیریت یکپارچه شهری (۱) مذهبی (۱٠) مسابقه (۱) مقالات اجتماعی (٧) مقاله (۸۳) مقام معظم رهبری (٧) منابع کارشناسی ارشد و دکتری (۳) مناسبت های ویژه (۳٥) مهدویت (۱) نحوه نگارش مقاله (٢) نرم افزارهای کاربردی (٢) نظر مشورتی (۱) نظریه های انگیزشی (۱) نکات مدیریتی (٢) هدایت (۱) هماهنگــــی (۱) همایش ها (٦) هوش معنوی (۱) هوش هیجانی (٢) وظائف مدیریت (٦) ولایت فقیه (۸) کارآفرینی (۱) کتابهای الکترونیکی مدیریتی (۳) کتابهای مدیریتی (۱) کتب و نشریات (۱۸) کلید سوالات آزمون (۱) کمک هزینه عائله مندی (۱) کمک هزینه مسکن (۱)
دوستان من پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله مطالب مرتبط با دروس مدیریت و حسابداری دکتر کرم اله دانشفرد دومين جشنواره ملی شهرنگار- مدیریت شهری مشهد در آینه رسانه دانشکده اقتصاد و مدیریت واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی فروشگاه اینترنتی مهرویان پایگاه فرهنگی روایت صدر پایگاه خبری تحلیلی علمی فرهنگی اجتماعی خانم اسلامی زاده آقای توکلی خانم دولتی خانم بائی خانم جباری خانم سهرابی آقای امیرهوشنگ دهپور آقای محمدعلی زارعی خانم صفری آقای هوشنگ یاورپور خانم اکبری آقای ریحانی خانم رحیمی خانم گلچی کمیته علمی مدیریت دولتی دیار رنج آقای کیانی علی زنگانه ابوالفضل فراهانی-مدیریت خانم رحیمی-مبانی مدیریت خانم محمد سلطانی-جزوات مبانی سازمان و مدیریت علی اکبر پورمهدی-مبانی سازمان و مدیریت خانم ارسلاني ناهيد خانم اخلاقی خانم ثقفی سالار افتاده-جزوات مبانی سازمان و مدیریت اخبار فناوری اطلاعات طراح قالب